'De Stoomtrein en haar station'

Op 1 april 1883 kreeg de trekschuit concurrentie. De Westlandse Stoomtram Maatschappij kwam met een verbinding van den Haag (Lijnbaan) via Loosduinen naar Poeldijk. Daar splitste deze zich in een lijn naar Monster en een lijn naar Naaldwijk. Men moet zich echter geen al te overdreven voorstelling maken van die eerste tram. Dit blijkt op humoristische wijze uit het feit, dat de Westlanders van de afkorting  W.S.M.’Wij Sukkelen Maar’ maakten.

De stoomtram heeft in totaal iets meer dan tachtig jaren door het Westland kunnen tuffen.

 

Halverwege de twintiger jaren introduceerde de Westlandsche Stoomtram Maatschappij ook een autobusdienst. Er werd toen gewed op twee paarden, het gebeurde uit zelfbescherming. In weze is de komst van de autobus debet geweest aan de vrij snelle stopzetting van het personenvervoer per stoomtram. Dat de autobus zo snel terrein kon winnen, kwam voor een groot deel omdat autobussen veel gemakkelijker meerdere straten in een dorp aan konden doen om passagiers in/uit te laten stappen. Wat dat betreft hadden stoomtram, met vaak een halte per dorp, een gigantisch nadeel. Globaal kan worden gesteld dat het personenvervoer per stoomtram door het Westland van 1883 tot pakweg 1932 heeft plaatsgevonden. Het goederenvervoer daarentegen had toen nog een lange tijd voor de boeg. In 1925 werd de Poeldijkse fruit- en groenteveiling op het tramnet aangesloten, hetgeen vooral voor de grovere producten een enorme vooruitgang betekende. Het goederenvervoer bleef op verschillende trajecten nog tot plusminus 1965 gehandhaafd, daarna was het fini.

 

Note: Hier zou een foto moeten staan van de trein met feestende studenten. Helaas ben ik door de crash deze kwijt...

 

Niet minder dan 400 feestvierende studenten, uitgedost in historische kledij, aanschouwden de schoonheid van het Westland op Vrijdag 15 december 1967 waarschijnlijk voor het eerst en voor het laatst vanuit een wagon. Op Zaterdag 16 december werd de rit per stoomtram, zelfs nog uitgebreider,
herhaald. Met dien verstande dat de studenten toen ruim baan hadden gemaakt voor andere liefhebbers. Bij donateurs van de Tramweg Stichting en leden van de Vereniging van Belangstellenden in het spoor- en Tramwezen ging op die zaterdag een hartenwens in vervulling. De immer tot de verbeelding sprekende locomotief met aanhang deed tijdens de uitmuntend georganiseerde rit puffend en steunend diverse Westlandse plaatsen aan.

Dat Poeldijk er bij werd betrokken, lag in de lijn der verwachting. Niet omdat wij er toevallig wonen, wel omdat Poeldijkse emplacement vanouds een zeer belangrijke rol heeft vervuld bij het rangeren (manoeuvreren) der stoomtrams. Vanuit Poeldijk gingen er trams rechtdoor naar Honselersdijk/Naaldwijk en rechtsaf richting Monster/'s Gravenzande Het rangeren vond daarom dan ook te Poeldijk plaats.

 

 Het reizen met de tram ging echter niet spontaan; men gaf zich niet zomaar aan dat vehikel over! Deze terughoudendheid werd veroorzaakt door de vrees voor het risico, dat men liep, wanneer men ermee reisde. Bovendien moest de reis zakelijk verantwoord zijn, want het geld was zeer schaars. Al snel heeft de tram de trekschuit verdreven en verdween er een mooi stukje romantiek uit de omgeving.

Poeldijk had een echt station aan de Nieuwe weg. Dat ik deze foto toegestuurd kreeg van Willem de Bruin, was een waar geschenk. Zelf heb ik dit station nooit eerder aanschouwd en ik werd er een beetje stil van..

 

 

Aan diezelfde Nieuwe weg, moet dit Hotel - Restaurant hebben gelegen. Mensen zaten hier te wachten op de trein of op reizigers die met de trein naar Poeldijk kwamen. Prachtige advertentie die ik kreeg van Aloysius Eijgermans.

 

 

In de verschillende plaatsen had men bij de stations meestal een wachtkamer, waar voor de grote reis ook nog een hartversterker kon worden ingenomen. In Poeldijk was de wachtkamer niet actueel, omdat stijf langs de spoorbaan reeds een café bestond. Het was het 'café-billard' van Frans van Bergenhenegouwen, die hier eigenlijk beter bekend was als Frans de Klos. Dat dit café ooit nog eens zou worden afgebeeld als een stationskoffiehuis, heeft men wellicht nooit verwacht. Het is dan ook een wat weidse benaming voor het café in de bocht van de Nieuweweg. Wat echter niet wegneemt dat velen destijds voor hun reis naar Den Haag hier nog snel een borreltje kochten.

 

 

 

Dank aan Koos van Leeuwen, Wim van Zijl voor de achtergrondinformatie.