Hangplekken

Deze foto is gemaakt op donderdag 19 september 1929. De bruiloftgasten op de trouwdag van mijn vader en moeder, voor het huis van Grimbergen.
Van links naar rechts: Bernhard Zuiderwijk, Niek Zuiderwijk, Dorus Zuiderwijk, (moeders Peetoom) Piet Zuiderwijk, Jan Zuiderwijk, Theo Zuiderwijk, Jan van Lier ( broer van Vader), Jo Zuiderwijk, Jacob Zuiderwijk , Gerard Zuiderwijk. en A. Toussaint (oom van Moeder). Dus acht broers van moeder.

In alle tijden had je “hangplekken”. Voor de oorlog al. Na het warme middageten verzamelde zich de “knechten“ op de brug eind Dr.Weitjenslaan, op de hoek Voorstraat/ Verburghlaan en bij het kruispunt voor het huis van Grimbergen de schilder. Tegen half twee ging men op de fiets “Het end in” Telkens viel er een onderweg af als hij bij zijn baas was. Een” hangplek” was ook het hek voor het huis van schilder Grimbergen aan het kruispunt Voorstraat / Nieuweweg. Naar de “brug” gaan, zei men. Toen met het verbreden van het kruispunt het huis werd afgebroken, was het ook met de hangplek daar gedaan. Al heeft men nog lang op de brug gestaan /gehangen.

Werktijd einde werd door veel tuinders -die stookte-  met de stoomfluit aangekondigd. Om twaalf uur gelijk met het luiden van de kerkklokje voor het “Angelus”. Een twaalf uur gebed wat op school in de hoogste klassen ook gebeden werd. “Het engel des heren” heette dat gebed.

Naar de Lagere School

Op de achtergrond de vogelplaat. Om zo netjes te zitten hebben we geoefend.

In die jaren (weet het jaartal niet meer) maakte ik de eerste kermis mee. Ik mocht met tante Bep Zuiderwijk mee. De kermis was aan het eind van de Voorstraat nabij het kruispunt bij de veiling tegenover Hotel Verburch. Er was een cake walk en een golvende lattenbaan. Wat een pret.
Er is ook eens een koorddanser in Poeldijk geweest. Pilon heette de man. Hij had zijn stellage op het z.g. “landje van van Rijn”, een braak stukje land aan de dr. Weitjenslaan gebouwd. Sensatie!!! Hij trad in de avonduren op, des te spectaculeerder zag het er in de donker uit.

De W.S.M.bus naar Den-Haag reed door de Sutoriusstraat en Dr Weitjens/ Kastanjelaan. Er was een halte voor de winkel van slager van Veen. Vlak voor de oorlog is de dr. Weitjenslaan opgeknapt De grote bomen werden gerooid, trottoirs aangelegd en de weg geasfalteerd. De opnieuw geplante bomen werden door de Poeldijkers in de winter 1944/45 weer omgezaagd voor brandstof. Het waren toen nog kleine boompjes die men met een kleine handzaag makkelijk omzagen kon.

Zondags mocht ik mee naar het voetballen. P.F.C. dat voetbalde aan de achter kant van de Sportlaan op land van Helderman. Via het laantje van Paalvast (nu Dijkpolderlaan ) kwam je er. Moeder en oma gingen ook mee. Met mijn vader ook wel mee geweest om de huur van het veld te betalen( F 30=) aan de boerderij. Ik denk dat het bedrag per maand was. Later, ik was een jaar of zeven verhuisde de vereniging naar de Monsterse/Poeldijkseweg bij boer Van der Meer. We gingen al vroeg van huis. Met vader schermde we met jute doek het veld af ,zodat je vanaf de weg niet op het veld kon kijken. In de voetbaltent mocht ik grondwater oppompen dat kwam dan in een grote hoogstaande bak .Er liepen leidingen naar omlaag met kranen. Spelers konden zich dan wat afspoelen. Met het pompen verdiende ik een nogatblok. De voetbalclub is met de mobilisatie ter ziele gegaan.

Hinkend naar de communie bank

Zo groeide ik op in die jaren en begon tot de “Jaren van verstand “ te komen. Na de kleuterschool ging ik in 1938 naar de Bartholomeusschool. Kwam bij Juff. de Backer in de eerste klas .Daarna de tweede, ook Juff de Backer. Heb toen ook mijn eerste communie gedaan opgeleid door de zusters .Ik ben daar goed opgeleid. Vlak voor de communie moest je ook nog biechten. De zusters hadden ons een heel rijtje zonden geleerd !! Nadat ik de eerste communie gedaan had ,moest ik zondags ook met moeder naar de kerk. Op een keer – we zaten in de zijbeuken op de achterste banken(gratis)- had ik mijn stropdasje om mijn kouselastiek zitten winden. Op het moment van naar de communie bank te gaan, zei moeder: Ga je mee. Ik moest hinkend op een been achter haar aan. Hilariteit in de kerk, maar moeder stond voor aap.
 

De schuur ( ik kom daar later nog op terug) aan het eind van de sloot vlak bij ons huis is door Bert Greeve- hij woonde op nr 54- rond 1938 gebouwd .Hij was toen net een bouwbedrijf begonnen .Hij is op 33 jarige leeftijd in 1939 overleden. Zijn vrouw bleef met 5 jonge kinderen achter.

Bidden om vrede

Ik kwam op de leeftijd dat je meer belangstelling voor veel dingen en gebeurtenissen kreeg . Ik wilde graag alles weten. Thuis hoorde je vader en moeder praten over het wereld gebeuren. De burgeroorlog in Spanje. De opkomst van Hitler. De Duitse bezetting van het Rijnland. De inlijving van Oostenrijk bij Duitsland. Het Sudeten conflict De Kristalnacht in Nazi Duitsland. De z.g. Antichrist uit Rusland. Men was enorm bang voor het Communisme. ( Voor de Duitsers een argument om tijdens de bezetting in Nederland met succes militairen te werven om aan het Oostfront tegen de Russen ”Communisten” te strijden ) Je voelde ook de angst en twijfel die je vader en moeder hadden. Wij moesten bij het avondgebed extra voor die gebeurtenissen bidden. In 1938 .”Heer geef Chamberlain extra kracht bij het onderhandelen met de Duitsers en geef ons vrede.” Bad mijn moeder voor. De tijd werd gespannen.
De armoede thuis ging ik ook beseffen. Vader- hij werkte toen in de tuin bij v.d. Arend aan de Casembrootlaan –probeerde wat bij te verdienen door voor een verzekeringsmaatschappij wekelijks de afdracht op te halen. Om geen eerste dienstplicht te behoeven te vervullen werd hij lid van de “Bijzondere Vrijwillige Landstorm “ daarvoor werd in Poeldijk geoefend, kreeg een militaire opleiding en schietoefeningen men behoefde dan maar af en toe een paar weken naar de Harskamp voor herhalingsoefeningen. Vader haalde het brevet “Keizer schutter” dat leverde bij wedstrijden huishoudelijke spulletjes op.
Voor het gebruik van gas en licht hadden we muntmeters, dubbeltjes voor gas en guldens voor licht . Gas werd weinig gebruikt. Dat was dure energie. Wij hadden maar een klein één pits gasstel. We zaten nogal eens in het donker. Een olielampje bracht dan uitkomst en werd door het hele huis meegesleept. Om de uitgaven te verdelen over winter ( de duurdere tijd) werden zij lid van de “Winterzorg” naar ik meen een idee van de arbeiders beweging . De K.A.B. Men spaarde het hele jaar door een vast bedrag. De “Winterzorg “onderhandelde met kolenboeren over levering en prijs. Later ook aardappelen. Voor kolenboeren ook interessant .Zij begonnen in de zomer al te leveren. Spaarde in de winter tijd en opslag en er werd ook op zeker betaald.
Het werd 1939. De spanningen in de Europa stegen met de dag. Al moet gezegd worden dat je als kind daar niet de gehele dag met bezig was. Boeken van Karl May geleend uit de bibliotheek (E.H.B.O.) lokaal waren eerder het gesprek van de dag.

Mobilisatie

Augustus 1939. In verband met de spanningen in Europa worden er voormobilisatie bevelen uitgegeven voor de z.g. kwartiermakers. In april waren de grens- en kustbewakingtroepen al opgeroepen. Op 29 augustus wordt de algemene mobilisatie afgekondigd. Overal en op vele plaatsen worden aanplak biljetten geplakt met de oproep bevelen. Mensen dromde samen om te lezen wat er op die biljetten stond. Er worden 16 Lichtingen opgeroepen, ze moeten zich met de eerste gelegenheid naar de mobilisatie bestemming te begeven.

Aanplakbiljet zoals overal werd aangeplakt

Ook mijn vader valt daaronder. Hij moet naar Delft en laat 5 kinderen en een vrouw die 5 maanden zwanger is thuis achter. Vanuit Delft meteen met de trein naar Nijmegen en lopend naar Druten in Het Land van Maas en Waal. Ingedeeld bij de Brigade B, bij 2-III -24e regiment Jagers. Het regiment bestond uit drie bataljons. Militairen krijgen om de 10 dagen twee dagen verlof. Behoudens als er spanningen zijn dan worden de verloven ingetrokken. Dat is tijdens de mobilisatie enkele keren gebeurd. In die begin periode sliep ik bij moeder. Ze was dan niet alleen als er wat gebeurde. Ik, hoe klein ook, voelde mede verantwoordelijkheid. Dat gaat zo van zelf. De Poeldijkse voetbalvereniging P.F.C.werd ook opgeheven.
Andere mannen uit de buurt werden ook opgeroepen o.a. Gardien ? Terlauw, Jaap Zuiderwijk, van Doorn, Janus Noordermeer en nog wel meer uit de straat. Wim Veerkamp die jonger was, stond reeds in 1938 in dienst en zou dat tot na de oorlog blijven, daar hij via Frankrijk in 1940 naar Engeland is overgestoken.
Loon derving werd eens per 14 dagen uitbetaald op het politiebureau (Oude School.) Na aftrek soldij van vader, 21 half gulden stukken per week.

Vader, eten halend in zijn legerplaats Druten