Hoofdstuk XX

Benamingen van straten en lanen

In vroegere jaren werden de lanen doorgaans genoemd naar de eigenaar van de boerderij die er bouwman was. Zoals in Poeldijk de Laan van Helderman, de Laan van Ham en de Laan van Holst, terwijl deze lanen officieel, bij de gemeente, niet bestonden. Vele wegen en straten van het Poeldijk van toen hadden vroeger een andere naam.

De Nieuweweg, van Honselersdijk naar Loosduinen, was de Rijksstraatweg.

Een zijstraat aan de Vredebestlaan, werd eerst de ‘Tramstraat’ genoemd, in de crisisjaren  de ‘Spekstraat’ en nu Bloemenstraat.

De Bloemenstraat: Deze prachtige opname spreekt boekdelen over de jaren dertig van de twintigste eeuw. Een rijke kinderschaar met klompen en petten poserend voor de kruidenierswinkel van Klaas Witkamp.

De Schoolstraat, het oudste en smalste straatje werd ook wel het Sloppie genoemd.

De Leuningjes, was eerst een onverharde smalle boerenslag vanaf de Voorstraat naar de Nieuweweg. Rond 1900 werd er een woonbuurt gebouwd bestaande uit drie delen. Deze woonbuurt kreeg in de volksmond de bijnaam ‘Jan-Piet en Klaasstraat’. Jan van der Knaap, Piet van Paassen en Klaas van Kester waren de huisbezitters van elk een straat en kwamen regelmatig haar huur ophalen. Tegenwoordig is de naam Irenestraat. Tijdens het bevrijdingsfeest van 1945 werd deze straat de Pork en Prakstraat genoemd.

De vroegere Leuningjes met op de voorgrond het winkeltje van Bonenkamp

De Voorstraat was successievelijk Wateringseweg, Kerk- en West-einde, Herenwegh, Herenlaan en ter hoogte van de Vaart: Plein of Brandweerplein.

De Jan Barendselaan was Breestraat

De Vredebestlaan was Varkenslaan, (verwijst naar de veeteelt)

Links: de Vredebestlaan, met in het zicht de brug over de Nieuwe Vaart voor de Bloemenstraat. Rechts de Nieuweweg met het café van Frans van Bergenhenegouwen. Het café werd later gesloopt voor de aanleg voor de trambaan richting Monster- ‘s Gravenzande. Frans liet na weggekocht te zijn het prachtige Hotel Verburch bouwen.

De Verburghlaan is al twee keer vernoemd. Was in vroegere jaren een kort doodlopend laantje ‘Den Dijcklaan genaamd’. Rond 1900 werd het ‘Polderlaantje’ en in de jaren dertig werd het officieel Verburghlaan.

Het vooraanzicht van de Verburglaan met links het huis van Wessels de huisjes daarachter met rood-witte luiken waren nog kompleet. Niet onderbroken door de Jan Barendse laan. Rechts het huis van de dames van der Broek.

De weg naar Wateringen was in vroeger jaren Polderweg, nu Wateringseweg.

De Jan Olierookstraat was Sportlaan

De Kerklaan, richting Gantel-Poeldijksepad, heette heel vroeger Monnikenpad, later Kerlaan.

De Poeldijkse Vaart werd gewoon ‘Vaart’ en in de volksmond ‘Vlot’ genoemd

De Dr.Weitjenslaan was vroeger Kastanjelaan

De naam Julianastraat werd tijdens de Tweede Wereldoorlog door de bezetter veranderd in Azaleastraat en na de bezetting weer teruggezet

De Steeg van Polanen (De Steeg) kreeg na de ontsluiting de naam Van Ruijvenlaan.

De brug op de scheiding Poeldijk-Wateringen  heette  Blauwe Brug nu de Haasjesheul

De brug op de scheiding Poeldijk-Monster draagt de naam ‘Steenheultje

De brug op de scheiding Poeldijk-Loosduinen draagt de naam ‘Leugenbrug’

In Poeldijk is er een Prinsenkwartier, een wijk waar de straten vernoemd zijn naar prinsen van ons vorsten huis.

Ook een wijk, waarvan de straten zijn vernoemd naar Poeldijkse onderwijzers. Zij zijn postuum geëerd met een straatnaam.

Er komt een nieuwe verbindingsweg die anno 2002 wordt aangelegd tussen de Arckelweg en de Nieuweweg. Deze zal worden vernoemd naar de in juli 1996 overleden Monsterse burgemeester Captijn. Hij gaat de naam Paul Captijnlaan heten. Prachtig! Misschien krijgt de in december 1997 overleden oud-burgemeester van der Klugt-Witteman, ook zo’n eerbewijs.

Poeldijkse bijnamen

Tot ver in de omtrek staan de Poeldijkers bekend onder de bijnaam ‘Blauwkonters’. Hoe die naam is ontstaan is onbekend. Wellicht dat  we die bijnaam van Blauwkonters te danken hebben aan de vele blauwe druiven die in Poeldijk in groten getale geteeld werden. Vooral tijdens het carnaval is iedere Poeldijker een blauwkonter. Ook als er geroepen wordt ‘Poelukker’ zal hij direct omkijken.

In Poeldijk hadden in vroegere jaren de inwoners een bijnaam. Bijvoorbeeld de grote Poeldijkse familie Veerkamp. Een van de voorvaderen van de Veerkampen trouwde met een meisje dat in de zomermaanden werkzaam was als spreeuwenhoedster in de Poeldijkse boomgaarden en tarwevelden. De Veerkampen werden daarom in de volksmond, de ‘Spreeuw’ genoemd. Zo werd Arie van Zijl ‘Arie Armpie’ genoemd. Hij had deze naam te danken aan zijn functie in het armbestuur. Mocht er een Poeldijker van zijn armoede blijk geven dan moest hij dat kenbaar maken aan Arie van Zijl. Van Zijl ging dan met de aanvraag naar het armbestuur. Keurde het bestuur de aanvraag om geld of goederen goed, dan schreef ‘Arie Armpie’ een briefje, zodat de aanvrager het nodige op kosten van het armbestuur kon kopen. 

Poeldijk werd bewoond door grote families. De oudste zoon in een gezin werd altijd vernoemd naar de grootvader van vaderszijde. De tweede zoon naar die van moeders kant. Ze waren daar zeer volhardend in. Als beide grootvaders toevallig dezelfde voornaam hadden, werden beide toch vernoemd. In een gezin werden dan de eerste twee jongens bijvoorbeeld Piet en Pieter genoemd, of grote Piet en kleine Piet.

Het kwam zelfs voor dat er in een leslokaal bv. wel drie leerlingen met dezelfde voor- en achternaam zaten, bv. Aad Brabander, die allen neven van elkaar waren.

Kwam er, elders vandaan, een nieuwe onderwijzer in het dorp, dan was het voor die leraar zeer moeilijk onderscheid te maken tussen de leerlingen.

De personen kregen dan ter verduidelijking, vaak afgeleid van de persoon in kwestie, een bijnaam. Deze bijnamen zijn vele jaren in de volksmond gebruikt. Nu 100 jaar later is dit allemaal anders. De bewoners van Poeldijk zijn inmiddels als een olievlek over de wereld verspreid. Andere gezinnen elders vandaan zijn in het dorp geïntegreerd, waardoor bijnamen al sinds 1940 niet meer van toepassing zijn.

Met grote letters staat nu, anno 2000, in de courant: “Heden de elfde van de elfde van het jaar 2000 is Prins Sukker I, prins der Blauwkonters voor het seizoen 2000/2001 opgestaan”. In het dagelijkse leven Bert van Dijk, Poeldijker en voorzitter van muziekvereniging PiusX, bestuurslid van sociaal cultureel centrum de Leuningjes. Bert die op een toch beminnelijke manier de kolderieke bijnaam koos van zijn voorvaderen in de tak van de ‘Van Dijken”. Zijn voorvader die in een café graag een borreltje met suiker mocht drinken en daardoor de bijnaam ‘Sukker’ kreeg.