Soos ´67 en het
ontstaan van verenigingen in Poeldijk.
(note van Anky: de
bijbehorende foto's zijn klein geplaatst, klik er op voor een groter formaat)
Voorgeschiedenis
Omstreeks
1900 was Poeldijk bijna geheel katholiek.. Rond die eeuwwisseling leefden er
slechts een tweetal protestantse gezinnen in het dorp, dus met recht kan je
zeggen dat in die tijd de Poelluk het ´Rome van het Westland´ was. Dit in
tegenstelling tot b.v. dorpen als Monster of ´s-Gravenzande waar meerdere
geloofsgemeenschappen met elkaar leefden.
De RK kerk had, zoals overal ter wereld, van oudsher, een grote invloed op het
doen en laten van haar gelovigen. In Nederland is er een scheiding tussen kerk
en staat. De regering en het parlement maken, grof gezegd, de wetten en voeren
ze uit. Boven dit alles is er een onafhankelijke rechtspraak.
De kerk zegt hoe je eigenlijk leven moet; zo van: ´dit behoort u te doen!` De
pastoor voerde, als het hoofd van de parochie, met zijn kapelaans, zo´n beleid
uit namens de bisschop en de paus. Met als leidraad de Bijbel.
De verenigingen, die werden opgericht in de eerste helft van de 20e eeuw,
stonden onder toezicht van zo´n geestelijk adviseur. Naast standorganisaties
voor werkgevers, en werknemers, ( L.T.B. , K.A.B.), kwamen er de RK verenigingen
o.a. St. Genesius, (1903), toneel, en Pius X (1912), muziek.
Het patronaat was voor de jonge
jongens. (Patronaat ¬= een vereniging onder leiding van een geestelijke en
leken) Voor de wat oudere waren er o.a. de Jozefgezellen die op zondagmiddag
konden biljarten, kaarten tafeltennissen en andere bezigheden hadden. Voor
vorming was natuurlijk ook gelegenheid. Voor de meisjes was er eigenlijk niet
veel meer dan de Mariacongregatie. Daar werd gezongen en het geloof verdiept. Al
deze activiteiten klinken misschien vandaag de dag voor de jeugd niet meer zo
´vet – cool´. Het was toen zo.
De Bond, het
Vincentiusgebouw, wat stamt uit 1905, deed hiervoor dienst. Later kwam, aan de
rand van het dorp, aan de Verburghlaan ter hoogte van de Sportlaan het
patronaatsgebouw met zelfs een gymnastiekzaal. Het gebouw heeft tot in begin
jaren ´60 dienst gedaan.
Er ontstonden weer andere clubjes voor uiteenlopende activiteiten. Zoals een
gymnastiekvereniging, S.S.S.(sport staalt spieren), Voetbalvereniging R.O.H.D.A.
(recht op het doel af!), een voorloper van Verburgh, en nog andere. Alles
vanzelfsprekend met de goedkeuring en toezicht van meneer Pastoor of Kapelaan.
Verandering
De activiteiten voor jongens en meisjes waren strikt gescheiden. Wat we ook niet
moeten vergeten is dat de werkweken destijds aanmerkelijk langer waren dan die
van nu. Vrije tijd was dus schaars. De jeugd had niet zo veel te besteden. In de
cafés van het dorp kwamen meestal de wat oudere heren voor de gezelligheid en
een neutje.
In de Tweede Wereldoorlog werd op last van de bezetter o.a. de padvinderij zelfs
verboden. Veel andere activiteiten werden gestaakt in die donkere 5 jaren. De
scouting startte weer na de bevrijding.
Na WO II
kwam er een nieuw begin. Het werd voorzichtig anders, Bestaande verenigingen
verdwenen en maakten plaats voor nieuwe. En… er kwam wat ruimte voor echt
vertier. De teugels werden gevierd. Op zondag konden de jongelui gaan dansen in
het Bondje. Een comité (met de goedkeuring, dat wel) had dit onder zijn hoede en
de live-muziek werd gespeeld door een handjevol muzikanten. Tarantula
produceerde toen nog geen decibellen! Wellicht dat enkele leden van Pius X zich
daar verdienstelijk hebben gemaakt.
Niet alle jongeren konden zich vermaken in de Voorstraat; sommige ouders wilden
beslist niet dat hun kroost op zondag het naar hun zin zouden hebben op de
klanken van het dansorkest.
Soos ´67
In de
tweede helft van de jaren ´60, in de nadagen van dat zogenaamde ´ rijke roomse
leven´ ontstond onder initiatief van de kapelaans Harry de Jong en Charles van
Wingerden, en natuurlijk de nodige vrijwilligers, Jongeren Contact Poeldijk. Het
grote voorbeeld was in Naaldwijk. Daar had je JK, ( Jongeren Kontakt Naaldwijk)
in de Binnenhof, achter de kerk. De gedegen voorbereidingen vonden plaats in
1966 en 11 januari 1967 werd gestart. Ongeveer 80 jongeren hadden gehoor gegeven
aan de oproep om lid te worden van de club. Na aanloopproblemen, financieel was
het begin moeilijk, kwam er een ´doorstart´ en werd de naam veranderd in: Soos
´67. De doelstelling was oorspronkelijk het organiseren van culturele avonden
afgewisseld met ontspanning- en feestavonden. Gaandeweg was de belangstelling
van de jongeren meer voor de gezelligheid dan voor de cultuur. Begrijpelijk. Op
woensdagavond, stond er meestal wat op het programma. Dat varieerde, om een paar
voorbeelden te geven , van een o.a spreker die kwam. of b.v. een dropping. Met
een aantal achter in de vrachtwagen van de Poeldijkse bloemenveiling en dan
ergens afgezet worden in de omgeving en weer terug naar het bondje. De jeugd was
lekker bezig! Op zaterdag was het ook gezellig, een heuse disco-installatie
zorgde voor de eigentijdse muziek.
1969
Iedere RK
Poeldijker kreeg als ie 16 werd een briefje om, als je zin had, lid te worden
van de Soos. Zo kwam ik in 1969 bij Soos ´67. 1969 Was het jaar dat de Apollo 11
op de maan landde, Neil Armstrong en Edwin Aldrin zette voet op die planeet.
Musical Hair werd waanzinnig populair. We luisterden met z´n allen naar Radio
Veronica.
De Poeldijkse fietsenmakers verkochten nog volop bromfietsen, Puch, Tomos,
Mobylette enz. Het was dat jaar een mooie zomer en in je Spaanse broek ging je
vaak richting strand.
In het dorp werd flink gebouwd. Aan de Irenestraat en Beatrixstraat verrezen
enorme flatgebouwen die de aanblik van ons dorp veranderde. Ook werd in die
jaren aan de Rijsenburgerweg bejaardenwoningen en de nodige bedrijven gehuisvest
Uitgaan in het Westland.
Er was meer in het Westland te beleven dan alleen de Soos. In Naaldwijk was dus
JK. In Honselersdijk had je Club ´66 in Hofwijk, daar trad regelmatig op
zondagmiddag een band op, vaak een bekende. Het was daar wel eens knokken. Toen
ook al zinloos geweld! Later in de Dijkstraat kwam Club Relax in een oud
schoolgebouw. In Wateringen kon je op zondagavond naar JKW in de Herenstraat.
Daar was ook vaak een band. Je brommer stond daar buiten helaas niet zo veilig.
Je tankdop of bougiekap werden wel eens gejat en dan had je een probleem om weer
thuis te komen. In de Lier was Idefix en in Kwintsheul sociëteit Nederland 3,
dat was meer wat op de alternatieve toer. .
In het Bondje
Knus was het wel bij de Soos in het Bondje. Bloody Mary van Tom en Dick was de
eerste plaat die ik daar hoorde. Sinterklaas kwam ook langs dat jaar, op een
woensdagavond, met Zwarte Piet die hij gemakshalve ´Citroen` noemde. De
goedheiligman, riep vooral de vrouwelijke soosgangers even ter verantwoording.
Zij mochten even op zijn knie plaats nemen!
Live muziek
was er ook. Earth and Fire, met Jerney is wel eens te gast geweest. De groep was
in die jaren nog niet zo bekend en reed in een oud busje met de naam in witte
letters op de zijkant geverfd.
Het Bondje is in de loop der jaren van binnen een paar keer onder handen genomen
door bestuursleden en vrijwilligers. Het gebouw stamt uit 1905 en was toen dus
ruim 60 jaar. De vloer was behoorlijk versleten. Laatst stond er een leuk
barretje met aan de overkant de disco-installatie met veel singles. Soul werd
niet zo veel gedraaid in Poeldijk.
Op de woensdagavond was er veel concurrentie met voetbal op de tv zodat de
soosavond, zonder programma, naar de donderdag werd verschoven. Begin jaren
zeventig werd het lidmaatschap losgelaten en tegelijkertijd ging, niet dat dat
de oorzaak was, het bezoekersaantal achteruit. Een vaste kern van bezoekers
bleef over. Er kwam meer concurrentie in de Westlandse uitgaanswereld uit
Naaldwijk o.a. van Oude Droog de Wip inn en wat later het Teejater. Jammer voor
de vele inspanningen van het bestuur en vrijwilligers. Een periode is het echt
slap geweest, later kwam het toch wel weer.
De Soos had nog andere activiteiten die succesvol waren. Zoals Club 13 - 15,
voor de iets jongeren op zondagmiddag. En het dansen voor de gehuwden ( zo
heette dat toen, en kon rekenen op een volle zaal), op zaterdagavond. Dat was in
Hotel Verburch. Han van Hagen met zijn Rythm Boys zorgden voor de muziek En, er
was een toneelclub, de Bromtol genaamd. Over die Bromtol komt een apart verhaal!
Hoe het verder ging
Het oude
Bondje voldeed al lang niet meer aan de eisen van de tijd. Het verenigingsleven
had naast Verburch en enkele gymnastiekzalen alleen de beschikking van Het
Jeugdhuis FOTO ( een stukje oud zusterklooster, nu Dario Fo) bij de kerk,
en het Vincentiusgebouw. Het kerkbestuur, die de panden exploiteerde, vond het
niet verantwoord in de toekomst zo door te gaan. De kosten liepen maar op en de
inkomsten voor de kerk kwamen, door minder kerkbezoek, onder druk. . Er kwam een
Stichting Buurt- en Buurthuiswerk die begin 1970 actief werd en die namens de
betrokken verenigingen ging zoeken naar een alternatief. De discussie om een
goed onderkomen liep eigenlijk al sinds 1967. De oplossing werd gevonden toen de
Bloemenveiling in de Julianastraat in 1970 er mee stopte. Na enige jaren leeg te
hebben gestaan heeft de Gemeente Monster het mogelijk gemaakt om er een mooi
gebouw voor de Poeldijkse gemeenschap van te maken en dit werd eind 1975
gerealiseerd. - Het Sociaal Cultureel Centrum De Leniningjes –
De Soos verhuisde daar ook naar toe
en kreeg een mooie ruimte daar. De sfeer was wel heel anders dan in het
vertrouwde Bondje. Het heeft een aantal jaren heel goed gedraaid.
Door de verandering in het Westlandse uitgaansleven en wijziging van
gemeentesubsidies was het op gegeven moment voor het bestuur niet rendabel meer
om door te gaan met Soos ´67 en sloot ze rond 1986 haar deuren.
In januari 1992 was het 25 jaar geleden dat de Soos was opgericht. Een bericht
in de Poeldijker, van 15 januari dat jaar, meldt dat de vereniging weliswaar
naar buiten toe is opgeheven, er nog steeds een vriendenclub bestond van oud
bestuursleden van zo´n 28 personen die voor zichzelf activiteiten organiseerde.
13 Oktober 2007 was er een reünie
vanwege dat de oprichting 40 jaar geleden was. Die mijlpaal werd gevierd in de
grote zaal van De Leuningjes, en bij die gelegenheid hebben veel oude bekenden
elkaar weer gezien!
Willem de Bruijn.
Met dank aan Ton van Lier
Geraadpleegde bronnen:
Van Zorg en Zegen: F.C. Groen
Samen sterk voor de Bartholomeuskerk: P.J. ter Laak
De achterkant van het Westland: Arnold Burger
Poeldijkers en hun kerk: P.J. ter Laak
De Poeldijker
Een plaatje bij een praatje: Koos van Leeuwen
Poeldijk door de eeuwen heen: Wim van Zijl
Jubileumuitgave 10 jaar Soos ´67
