Plattelands deftigheid

 De Leuningjes

Als kleine jongen werd ik door mijn moeder nogal eens voor een boodschap naar dorp gestuurd en moest ik bijvoorbeeld iets halen bij een winkel in de Leunekies. Dan wilde het gebeuren dat ik lang aan het zoeken was want ik kon geen straatnaambordje vinden met die naam. Tot ik er achter kwam dat de Leunekies de Irenestraat was.
Ik had me verder nooit afgevraagd waar die geuzennaam vandaan kwam. Er werden in Poeldijk wel meer namen gegeven aan mensen en plekken die in werkelijkheid een andere naam hadden. Zo herinner ik me in een gesprek met mijn vader dat hij het opeens had over ‘ Dorus de Spauwger’ . Dat bleek dan iemand te zijn die veel pruimde en regelmatig een flens pruimtabak in de een of andere hoek spuugde (spaugde, op zijn Poeluks)
Midden jaren 70 werd de oude bloemenveiling omgebouwd tot een gemeenschapsgebouw en werd dit gebouw “De Leuningjes” gedoopt.

Ik herinner me dat er toen in de toenmalige foyer een lieflijk groen tafereeltje was aangelegd met een bruggetje met twee witte leuningen. Dit tafereel bleek een weergave van een plek die daar in de buurt had gelegen en waar er op de brugleuningen veel werd gezeten en afspraakjes werden gemaakt. Poelukkers zijn de straat die daar is aangelegd toen de Leunekies blijven noemen.
Vanaf het moment dat ik de naam Leuningjes zag had ik al een onbestemd gevoel. Een onuitsprekelijke naam en iedere keer als ik hem zag bleef dat onbestemde gevoel maar terug komen. Hij klopte niet. Ik geneerde me er ook voor om te zeggen dat wij een grote toneelzaal in Poeldijk hadden met de naam “De Leuningjes” Ten eerste was het te deftig. Het mocht blijkbaar vooral niet de echte geuzenaam hebben die in de volksmond werd gebruikt, dat was waarschijnlijk te plat. En een paar maal kreeg ik de vraag wat die naam betekende
“De Leuningjes” , zo’n naam geef je toch niet aan een gebouw.
Ik nodig u allen, die dit lezen,uw ogen te sluiten en deze naam een aantal malen achter elkaar hardop uit te spreken, precies zoals hij er staat geschreven. ……Wat vindt u, dat klinkt toch niet?
Sinds vanmorgen, toen ik met mijn racefiets door de polders reed weet ik wat er niet klopt.( Waar een mens zich al niet mee bezig houdt wanneer hij aan het fietsen is.)
Het meervoud van koning is toch ook niet koningjes maar koninkjes. Het meervoud van leuning is dus niet leuningjes maar leuninkjes. Kijk nu komen we meer in de richting van onze geuzenaam.
De bedenker van de naam heeft waarschijnlijk een net taalgebruik voorgestaan en is daarbij doorgeschoten naar de plattelands deftigheid.

“Herkant u dat? Tot je zo deftig wil prate tot je hut verschil tusse kannen en konnen niet meer kunt.” Dat je zo goed op je woorden gaat letten dat je juist fouten gaat maken.
Ik ben niet meer in Poeldijk woonachtig maar ik stel voor een commissie in het leven te roepen om die belachelijke naam te veranderen in Leunekies of Leune Kies of Leuninkjes. Maakt mij niet uit, als het maar geen Leuningjes meer is. Erger kan je jezelf niet te kakken zetten.
In Den Haag was tot voor kort een Turkse bakkerij en op zijn etalageraam stond:
‘Broot en Banket’.
Kijk dat bedoel in nou.

P.S. Zelfs mijn spellingscorrectie op de computer weet dat ‘de Leuningjes’ fout is.

 

©Jan Scholtes