Er lag weer even ijs!!!!

Note van Anky: Jan heeft dit verhaal een paar dagen voor Kerstmis 2008 ingestuurd.
 


Het heeft de laatste nachten weer ouderwets gevroren. Koude nachten en ís morgens diep in de kraag op de fiets naar het werk. Een lekkere frisse oostenwind en een strak blauwe lucht en de takken van de bomen zijn wit besneeuwd. Het kan niet anders of vroegah kom weer naar boven. Schaatsen op de sloten en als het wat harder en langer had gevroren dan konden we ook op de Nieuwe Vaart, de Gantel en de Wennetjessloot schaatsen. Rondje Poeldijk zouden ze tegenwoordig zeggen, want Poeldijk dat is een eiland.

In die tijd werden de ketels van de tuinders nog gestookt met olie en het ijs was in die tijd vaak bedekt met een dun laagje roet wat het ijs stroef maakte maar je kleren waren ook gelijk zwart als je goed onderuit was gegaan. We schaatsen met onze Friese doorlopers met oranje veters. Nou ja schaatsen, we stonden er meer naast omdat er zich ijs vormde op het houtwerk van die schaats en dan gleed je daar weer met je hiel vanaf. Dan was het weer wanten uitdoen en je bevroren veters los proberen te krijgen en weer goed vast. Dat leverde wel ijskoude vingers op. Verder had iemand bij ons in de buurt een priksleetje waar we flink vaart mee konden maken en er was ook nog een groet groene slee waar je met een aantal kinderen in kon zitten. Meestal waren er weinig kinderen die zin hadden om die slee te duwen dus als je daar inzat dan ging je daar maar weer uit want je kwam nergens. De oudere echtparen die konden schaatsen die hadden de hele breedte van de sloot nodig want die schaatsten naast elkaar met de armen gekruist te zwieren en te zwaaien op hun bruine kunstschaatsen. Ik zag wel dat die het goed konden want die zwikten niet zo op hun schaatsen dan ik op mijn doorlopertjes.

Ik herinner me nog dat ik voor de eerste keer met mijn zwager op de schaats naar Vlaardingen ging. Ik zal een jaar of veertien of zestien geweest zijn. Ik kwam op plekken dat ik niet wist dat ze bestonden. Door uitgestrekte polders, stukken ijs met grote wakken en een straffe gure oostenwind. De bedoeling was het halen van Vlaardingen moppen want dat was traditie. Wanneer je een rode zakdoek met moppen heelhuids en zonder brokken mee naar huis kon nemen dan was je er ten eerste geweest en ten tweede was het een bewijs dat je goed kon goed schaatsen. Ik vond het een heel avontuur en herhaaldelijk wenste ik dat thuis heerlijk bij de kachel was gebleven. Maar toen we na afloop bij de Bonte Haas een broodje kroket gingen halen en ik ook een straffe borrel had verdiend vond ik het toch wel een gave onderneming geweest. Nu hoorde ik ook bij de stoere mannen.

Zo vond ik onlangs nog een foto in mijn archief met daarop schaatsende mensen op het ijs. De Nieuwe Vaart dan wel te verstaan.



Aan de wijde pijpen van de broeken te zien moet hij ergens begin jaren 70 zijn genomen. De foto is ongeveer genomen ter hoogte van de brug over de Nieuwe Vaart waar vroeger bakker Wubben heeft gezeten.

Op de foto is mijn ouderlijk huis nog te zien aan de overkant van het water/ijs. Het is het huis voorbij het witte landhuis. Het huis bestaat nu niet meer, op de plek is nu een plas water. Dat is een restant van de tranen die we geplengd hebben toen het afgebroken werd. Het witte landhuis met het puntdak is ook nog een tijd bewoond geweest door de bekende Westlandse wielrenner Leo Duindam. Hij is nog enige jaren onze buurman geweest in de tijd dat hij grote furore maakte in de zesdaagsen en ook nog eens een tour-etappe naar Bayonne. Als hij thuis was dan hing zijn oranje Goudsmit -Hoff wielershirt aan de lijn te drogen.


Het ouderlijk huis aan de Vredebestlaan van voor de oorlog


Verder ontving ik onlangs een oude prent van hetzelfde stukje Vredebestlaan maar dan nog voor de tijd dat die bestraat werd. Hierop staat nog het oude huisje van oma Bos met een grote kastanje boom voor haar deur.
 

Wanneer wij uit de kleuterschool kwamen dan stond oma bos, krom met een grijs knotje, tandeloos aan haar tuinhekje en hadden we vaak even een praatje met haar. In de tijd liepen die oude mensjes allemaal in het zwart met een zwart grijs gebloemd schortje voor. Ik vond het leuk deze foto te ontvangen omdat dat echt nog de sfeer was van mijn vroegste jeugd. De weggetjes waren toen nog landelijk en pittoresk.


De hele ontsluiting van de onverharde weggetjes bij ons in de buurt in de jaren zestig, van het aanleggen van de beschoeiing, de bestrating en de verbreding van de laantjes heb ik met grote interesse gevolgd. Ik was heel vaak in de bouwkeet van de werklui te vinden en vond het allemaal bar interessant. Het was de vooruitgang, achter af zie je pas wat voor moois er allemaal verloren is gegaan. Maar goed, vanaf die tijd hadden wij tenminste ook waterleiding en hadden we eindelijk een douche met warm water.

Dit alles naar aanleiding van het ijsplezier dat ik vandaag weer hier in Den Haag zag op de plassen in de stad. De bomen zijn bedekt met rijp en overmorgen is het kerstmis en overal hoor je kerstmuziek , die ik nu nog niet zat ben maar over een paar dagen wel. We leven nog in de zeepbel sfeer van de komst van kerstmis en dan is dit weer juist wat daar een extra stimulans aan geeft.

Ik hoop op nog veel koude gure nachten en dat ik weer met mijn kinderen naar Vlaardingen kan schaatsen. Op het ijs valt alle onvriendelijkheid weg, daar praten de mensen snel met elkaar en hangt er overal een blije sfeer met muziek en Koek en Zopie tentjes. Dat is het Nederland Gevoel.

©Jan Scholtes