Hoe het Westland Eddy Merkx een lesje leerde!

 

Het was einde van de jaren 60 dat er in het Westland voor het eerst een profwielerronde werd georganiseerd. We waren zelf natuurlijk al rijk bedeeld met wielertalenten zoals Leo Duyndam en Leo van Vliet. De belangrijkste amateur wielerronden die tezamen het Westlandse Wielerklassement vormden werden uitzonderlijk druk bezocht. Leo Duyndam reed geregeld het hele peloton op een ronde. De beul van het Westland was niet te houden. Het was toen dat de tijd rijp werd geacht om een profronde te organiseren in Honselersdijk. Het was tevens de toptijd van Eddy Merkx die alles won wat er te winnen viel op wielergebied. En Tiemen Groen wereldkampioen achtervolging op de baan was.

 

Eddy Merkx zou naar het Westland komen. Hoe wist die man het in godsnaam te vinden, dacht ik nog, die heeft toch wel meer aan zijn hoofd dan Honselersdijk? Enfin, het affiche was mooi en er was een massale opkomst van wielerliefhebbers. Natuurlijk waren er eerst de liefhebbers met de dikke banden dan zou het klapstuk van de avond komen. Eddy Merkx die we vaak in barre weersomstandigheden alleen aan kop van de wedstrijd zagen rijden. Alle klassiekers had hij al meerdere keren gewonnen. Hij gaf geen wedstrijd weg en werd daarom ook wel de kannibaal genoemd, de allesvreter wat wedstrijden betreft.

 

Nadat de start al enige tijd was uitgesteld en de mensen ongeduldig werden maakte de speaker bekent; dat Eddy die dag nog een ander criterium reed in België en dat hij daarvan nog verlaat was. “ Ja, ja, die is nu natuurlijk zijn zakken aan het vullen en die laat ons barsten”, hoorde ik al om mij heen mopperen. Om het morrende volk koest te houden had men besloten om alvast een verkortte wedstrijd van een uur te doen met de profs die er al waren, dan gebeurde er tenminste wat, want anders zou de pleuris uitbreken onder het publiek.

Voor zover ik het me kan herinneren werd die wedstrijd gewonnen door Jos van der Vleuten, die toen nog voor de Willem 11- Gazelle ploeg reed. We vonden de wedstrijd natuurlijk een aanfluiting en ervoeren het ook als een zoethoudertje. Wij wilden Eddy en die was nog in geen velden of wegen te bekennen. Iedereen in Europa die wilde Eddy en Eddy dacht natuurlijk : “ Dan zullen jullie er voor betalen ook”. Ik heb maar een stel benen en die kunnen maar op een plek tegelijk zijn.

Enfin, nadat de eerste verkorte wedstrijd was gestreden en het publiek weer onrustig begon te mopperen en te fluiten werd er aangekondigd dat Merkx met een helikopter in aantocht was. Het leek de aankomst van de koningin wel.

 

Uiteindelijk werd er dan toch nog een korte wedstrijd met Merkx verreden. Wie daar de winnaar van was weet ik niet meer. Natuurlijk mocht Eddy plichtmatig nog een paar keer net doen of hij demarreerde en reed hij een aantal rondjes alleen een stuk voor het peloton uit, maar dat zag er allemaal al als een doorgestoken kaart uit. Ik had nog niet veel ervaring met het fietsen maar dat er een spelletje gespeeld werd dat lag er wel dik bovenop.

 

Na afloop van de wedstrijd brak er rumoer uit onder de toeschouwers die zich bekocht voelden. Er werd verteld dat Eddy zijn geld ging ophalen en zich ging verkleden bij café ‘Het Westland’ van dhr. Staalduinen bij de Valbrug. Er was daar een volksoploop van jewelste. Eddy werd daar met een auto naar toe gebracht en kon nog maar net het vege lijf redden door snel het café in te vluchten onder een hels fluitconcert. De grote wielergod Merkx was van zijn voetstuk af gevallen. Tegenwoordig gebeurt dat met grote iconen nog steeds. De winnaar van de Tour moet een paar weken na deze wedstrijd bijna overal tegelijk zijn en vult daarmee zijn zakken of die van zijn manager. Maar de Westlanders voelden zich bij de neus genomen en dat lieten ze duidelijk weten ook.

 

Een paar jaar later, naar ik meen 1974 of 1975, toen ik bovenop Alpe d’Huez naar de finish van een touretappe stond te kijken zag ik een Merkx die zijn beste tijd gehad had. Hij had zich helemaal leeg gestreden en verloren en moest na de finish door omstanders van zijn fiets gehaald worden. Het was de tourrit naar Alpe ‘d Huez waarin Zoetemelk in de laatste bocht voor de finish door het steengruis onderuit ging en dat Hennie Kuiper de etappe won. Het einde van een tijdperk dat nog in het collectieve geheugen van wielerliefhebbers gegrift staat. Zo een zal er niet gauw meer opstaan. Een renner die alle wedstrijden naar zijn hand wist te zetten en dat het hele wielerseizoen door en dat zeker 6 jaar achtereen. En die wereldrenner, had tussentijds zijn Waterloo gevonden in het tuindersdorp  Honselersdijk. Het was nog lang onrustig, die avond na het gedevalueerde eerste profcriterium in het Westland. Maar wat hebben we nog van deze man genoten en de jaren die erna kwamen.

 

Het leek wel alsof het lesje dat de Westlanders hem geleerd hadden, goed tot hem door was gedrongen. Je moet waar geven voor je geld of anders kan je opdonderen.

Ik heb hier nog wel eens over zitten fantaseren. Zou het aan de Westlanders te danken zijn dat Eddy zich de jaren na zijn aanfluiting in Honselersdijk uit de naad heeft gefietst om het weer goed te maken met ons??? Als dat het geval is geweest, dan heeft de geschiedenis van het wielrennen toch wel een hoop aan het Westland te danken. Welke wielerjournalist gaat hier achteraan? De man leeft nog, zit zelfs weer op de fiets, is weer tientallen kilo’s afgevallen en is nog fris onder de pet. Een vraag hoeft hem maar gesteld te worden.

“ Meneer Merkx, die avond dat u in café Het Westland bijna werd gemolesteerd door een horde kassenbouwers en tomatenplukkers, kunt u zich dat nog herinneren?”

Als hij zich dat nog kan herinneren dan weten we genoeg. Dan heeft het indruk gemaakt en hebben we daardoor de wereld nog vele jaren meer kunnen laten genieten van dit wielerwonder. Waar een kleine gemeenschap toch groot in kan zijn.

Applaus voor onszelf mensen.

 

 

©Jan Scholtes